Kortere procedures, sneller stroom: wat brengt het Besluit procedurele versnellingen elektriciteitsprojecten?
Netcongestie vormt op dit moment een belangrijke uitdaging voor ontwikkelingen. Door de beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet moeten bedrijven regelmatig wachten op een aansluiting, kunnen projecten vertraging oplopen en staat ook de uitvoering van de energietransitie onder druk. Netbeheerders, gemeenten, provincies en het Rijk werken volop aan de verzwaring en uitbreiding van het net. Het Besluit procedurele versnellingen elektriciteitsprojecten moet hen daarbij helpen. Het Besluit is op 1 oktober 2026 in werking getreden, is tijdelijk en vervalt op 1 januari 2032.
Het Besluit haakt in op de al bestaande grondslag voor procedurele versnellingen in artikel 16.87a van de Omgevingswet. Dit artikel is ingevoerd met de Wet versterking regie volkshuisvesting. In artikel 16.87a Omgevingswet is bepaald dat bij amvb besluiten kunnen worden aangewezen voor categorieën projecten, waarvan de versnelde uitvoering noodzakelijk is vanwege zwaarwegende maatschappelijke belangen. Denk bijvoorbeeld aan woningbouwprojecten. Het doel hiervan is dat projecten sneller van de grond komen doordat de procedures rondom besluiten worden ingekort. Het Besluit procedurele versnellingen elektriciteitsprojecten is zo'n amvb waarin besluiten worden aangewezen waarop procedurele versnellingen van toepassing zijn. Het Besluit wijst bepaalde besluiten aan die nodig zijn om op korte termijn de netcongestie te verlichten en op lange termijn de energietransitie mogelijk te maken.
De aangewezen besluiten zien op de aanleg, de uitbreiding, het onderhoud en de aanpassing van een transmissie- of distributiesysteem voor elektriciteit met een spanningsniveau van minimaal 21 kV. Dit omvat in de kern drie categorieën projecten: grote hoogspanningsprojecten (220/380 kV), landelijke hoogspanningsprojecten (110/150 kV) en regionale middenspanningsprojecten (21/25/50 kV). Voor de grootschalige elektriciteitsprojecten maakt het Besluit weinig verschil. Grootschalige elektriciteitsprojecten hoogspanningsverbindingen komen namelijk via de projectprocedure tot stand (voorheen de rijkscoördinatieregeling in de Wet ruimtelijke ordening). Op een rijksprojectprocedure zijn de procedurele versnellingen al van toepassing.
Het Besluit voorziet in procedurele versnellingen voor de vaststelling of de wijziging van een omgevingsplan en voor de beslissing op een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een technische bouwactiviteit of voor een omgevingsplanactiviteit. De procedurele versnellingen bestaan uit: 1) Het huidige beroep in twee instanties wordt vervangen door beroep in één instantie bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, 2) de Afdeling moet in beginsel binnen zes maanden na ontvangst van het verweerschrift uitspraak doen, 3) Het beroep wordt versneld behandeld en 4) De mogelijkheid tot het instellen van pro forma beroep wordt uitgesloten
