Non-actiefstelling in het arbeidsrecht
Een non-actiefstelling (of schorsing) is een ingrijpende maatregel die regelmatig wordt ingezet bij wangedrag, integriteitskwesties of om onderzoek te kunnen doen naar handelen van de werknemer.
Een werknemer heeft in beginsel recht op werk. Dat recht volgt niet rechtstreeks uit de wet, maar vloeit voort uit de verplichtingen rondom goed werkgeverschap. Dit betekent dat een werkgever zich bij het opleggen van deze maatregel redelijk en zorgvuldig moet gedragen. Een werkgever mag een werknemer enkel op non-actiefstellen of schorsen als zij daarvoor een deugdelijk grond heeft. Die deugdelijke grond moet zwaarder wegen dan het belang van de werknemer om zijn/haar arbeid te verrichten. Een deugdelijke grond kan bijvoorbeeld zijn gelegen in een verstoorde arbeidsrelatie, misdragingen van de werknemer of conflicten tussen werknemers onderling. Ook het doen van onderzoek naar de aanwezigheid van een gegronde reden voor ontslag of disciplinaire maatregel vanwege misdragingen van de werknemer kan een gegronde reden zijn voor een non-actiefstelling. Rondom dit onderzoek liep het recent spaak voor de werkgever bij de kantonrechter.
Voorbeeld: lekken van vertrouwelijke informatie
Een Personal Assistant (PA) werd op non actief gesteld nadat een collega verklaarde dat zij al maanden wist van een geplande bedrijfsverhuizing en dat zij deze vertrouwelijke informatie uit de mailbox van de CRO zou hebben gehaald en gedeeld met een andere medewerker.
De werkgever zette de werknemer vervolgens onmiddellijk op non-actief wegens het lekken van vertrouwelijke informatie. De kantonrechter wees de werkgever erop dat zij de werknemer geen concrete instructies had gegeven over wat zij wel en niet mocht inzien in de mailbox van de CRO. Verder keek de kantonrechter kritisch naar het handelen van de werkgever nadat de werknemer op non-actief was gesteld: de werkgever schakelde een IT-bedrijf in dat onderzoek deed naar de gedragingen van de werknemer. De kantonrechter oordeelde dat het onderzoek dat was uitgevoerd niet logisch was, onder meer omdat was nagelaten diverse collega’s te horen terwijl daar wel aanleiding voor was. Verder was wekenlang niet naar de laptop van de werknemer gekeken, terwijl die laptop wel klaarlag.
Deze uitspraak bevestigt dat een non-actiefstelling niet zomaar kan worden opgelegd. Het is zaak dat goed bekeken wordt of de werknemer had behoren te weten dat zijn of haar gedrag niet door de beugel kan. Verder is het zaak dat als een werknemer wegens onderzoek naar zijn of haar gedrag op non-actief wordt gesteld, dat onderzoek vlot en gedegen wordt uitgevoerd. Het enkel uitbesteden van dat onderzoek aan een externe partij kan onvoldoende zijn.
Tips voor de praktijk
Deze uitspraak bevestigt dat er kritisch gekeken wordt naar non actiefstellingen, zeker wanneer er aan de werknemer geen duidelijke instructies zijn gegeven en het onderzoek naar het handelen traag, onvolledig of onlogisch verloopt. Het is goed je te beseffen dat een non-actiefstelling geen ‘pauzeknop’ is die werkgevers kunnen indrukken zonder gedegen plan van aanpak. Leg daarom altijd goed vast waarom de non-actiefstellig noodzakelijk is. Start (indien nodig) direct met het onderzoek en neem de werknemer daarin mee zodat diegene weet waar hij of zij aan toe is. Houd daarbij altijd in gedachte dat de non-actiefstelling een tijdelijke maatregel is die niet langer mag duren dan strikt noodzakelijk is.
