Binnen de juridische sector worden nogal veel vaktermen gebruikt om bepaalde verschijnselen en structuren uit te leggen. In deze blog doe ik een poging om een onderwerp binnen het beslag- en executierecht in meer gangbare taal onder de aandacht te brengen.
Als iemand conservatoir beslag heeft gelegd op jouw geld of goederen, is dat natuurlijk heel frustrerend. Zie over conservatoir beslag deze eerdere blog. Je kan en mag namelijk juridisch gezien niet meer ‘beschikken’ over die goederen. Als je van plan bent om je huis of auto te verkopen, maar daar ondertussen beslag op is gelegd, kan die verkoop niet zomaar doorgaan. Ook kan het voorkomen dat jouw bankrekening geblokkeerd is omdat iemand anders daar beslag op heeft laten leggen. Uiteraard wil je zo snel mogelijk dat er een einde komt aan het beslag, maar hoe kan daarvoor gezorgd worden?
Soms is afwachten al genoeg. Als iemand conservatoir beslag heeft gelegd op jouw geld of goederen, moet hij binnen een bepaalde termijn (meestal binnen 14 dagen) een hoofdprocedure starten. In de uitspraak van de rechter waarin toestemming is gegeven voor het leggen van beslag , is die termijn bepaald. In de hoofdprocedure zal de eisende partij, ofwel de partij die beslag heeft gelegd, dan aan moeten tonen waarom jij hem iets verschuldigd bent. Als er binnen deze termijn geen hoofdprocedure gestart wordt, vervalt het conservatoir beslag automatisch.
Als er wel op tijd zo’n hoofdprocedure gestart wordt, of als je al eerder van het conservatoir beslag af wil komen, kan je ook zelf in actie komen om een einde te maken aan het conservatoir beslag. Dit kun je bijvoorbeeld doen via een zogenaamd opheffingskortgeding bij de rechter. In de wet staat wanneer de rechter het beslag op moet heffen, maar ook buiten deze opgesomde gevallen kan de rechter er alsnog voor kiezen om het beslag op te heffen indien hij dat nodig vindt. Voor het opgeheven krijgen van een beslag, heb je in de regel wel een advocaat nodig.
‘Verzuim van op straffe van nietigheid voorgeschreven vormen’
Ten eerste kan de rechter het beslag opheffen als er sprake is van zogenaamd ‘verzuim van op straffe van nietigheid voorgeschreven vormen’. Dit is een nogal formele opheffingsgrond. De beslaglegger moet bepaalde wettelijke vereisten, die gelden voor beslaglegging, niet nageleefd hebben. Deze opheffingsgrond kan bijvoorbeeld ingeroepen worden als in het proces-verbaal van de deurwaarder geen voornaam, naam of woonplaats van de beslaglegger is vermeld. Het staat de rechter wel vrij om, in plaats van het beslag op te heffen, ook de beslaglegger te bevelen om de fouten te herstellen.
‘indien summierlijk van de ondeugdelijkheid van het door de beslaglegger ingeroepen recht’ blijkt
Ten tweede kan de rechter het beslag opheffen als ‘summierlijk van de ondeugdelijkheid van het door de beslaglegger ingeroepen recht’ blijkt. Als iemand op jouw geld of andere goederen beslag wil leggen, moet hij laten zien dat jij hem iets verschuldigd bent. De lat hiervoor ligt lager dan in een normale procedure, waar écht uitgebreid bewezen moet worden dat jij iets verschuldigd bent aan de beslaglegger. De rechter kan in eerste instantie meegaan in het verhaal van de beslaglegger en het beslag toestaan, maar als later blijkt dat het verhaal van de beslaglegger nogal zwak is, dan kan dat een reden zijn om weer een einde te maken aan het beslag. Je kan bijvoorbeeld aanvoeren dat hij volgens de wet eerder actie tegen jou had moeten ondernemen (verjaring) of dat jij helemaal geen overeenkomst had gesloten met hem.
Indien ‘van het onnodige van het beslag blijkt’
Ten derde kan het beslag opgeheven worden als ‘van het onnodige van het beslag blijkt’. Deze categorie geeft de rechter uitgebreid de ruimte om een belangenafweging plaats te laten vinden. Maar wanneer is een gelegd beslag dan ‘onnodig’? Daarvan kan bijvoorbeeld sprake zijn als het object waar beslag op gelegd is veel duurder is dan wat jij aan de beslaglegger zou moeten betalen als hij de rechtszaak wint. Ook als jij aanbiedt om de beslaglegger te betalen, inclusief de kosten die anders bij gedwongen verkoop gemaakt zouden moeten worden, kan de rechter het onnodig vinden om het beslag te laten bestaan. Soms is een gelegd beslag ook dusdanig onhandig en belemmerend in je dagelijks leven, dat de rechter kan oordelen dat beslag toch niet toegestaan is, en de beslaglegger maar op andere goederen beslag moet leggen.
De rechter zal in al deze gevallen een belangenafweging maken. Daarbij wordt trouwens niet snel geoordeeld dat het beslag onnodig is. Beslag mag ook tot een zekere hoogte als drukmiddel gebruikt worden en het moet de beslaglegger niet te moeilijk gemaakt worden om veiligheid te zoeken in jouw vermogen.
(Bij een geldvordering): ‘indien voor deze vordering voldoende zekerheid wordt gesteld’
De vierde reden om beslag op te heffen kan aangevoerd worden als voor de vordering ‘voldoende zekerheid wordt gesteld’. Dit geldt alleen als jouw beslaglegger beslag heeft gelegd op jouw goederen omdat jij hem geld verschuldigd bent. Dat is eigenlijk niet zo gek, omdat ook beslaglegging een vorm van zekerheid is. Als je aan de beslaglegger een alternatief kan aanbieden waarmee hij net zoveel zekerheid krijgt, zou het onredelijk zijn om het beslag alsnog te laten bestaan. In de praktijk wordt het vaakst gebruik gemaakt van een bankgarantie. Daarbij staat de bank voor jou garant als de beslaglegger uiteindelijk gelijk krijgt in een gerechtelijke procedure.
Conclusie
Als er beslag is gelegd op jouw vermogen, hoef je nog niet bij de pakken neer te zitten. Je kan proberen om het beslag op te heffen. In dit blog zijn vier redenen genoemd die daarvoor kunnen worden aangevoerd. De redenen zelf zijn nogal ruim omschreven, maar door te kijken naar andere rechterlijke uitspraken, kan vastgesteld worden of jij ook kans maakt op het op laten heffen van het beslag als je daarmee wordt geconfronteerd. Onze specialisten op het gebied van beslag- en executierecht kunnen je hierbij op weg helpen.
Lees hier meer informatie over conservatoir beslag.
.jpg)
.jpg)